تجزیه و تحلیل آماری چیست؟

آمار علم گردآوری، دسته بندی، تحلیل و تفسیر داده‌هاست . با استفاده از تحلیل آماری به ارزیابی منطقی و استنباط نتایج رسید. فصل نتایج در  پایان‌نامه  یکی از بخشهای مهم و حساس میباشد که در واقع منعکس کننده زحمات  تیم تحقیقاتی در جمع آوری اطلاعات میباشد.

در مرحله اول باید در نظر بگیریم که مطالعات را به صورتی طراحی کنیم که انواع خطاهای پژوهشی در مطالعات را به حداقل برسانیم. پس از جمع آوری اطلاعات باید این اطلاعات پالایش و پردازش شود تا برای تحلیل آماده گردد.بدین منظور مراحل زیر باید پس از جمع آوری اطلاعات انجام گیرد.

  1. مرتب سازی و تنظیم داده ها: در این مرحل باید اطلاعات بازبینی و مرتب گردد تا پس از اصلاح خطاهای احتمالی و یا انواع تورش در مطالعات و اصلاح، تعیین و تکمیل آنها همه اطلاعات را به فرمت و قالبی یکسان درآورد.
  2. کدگذاری داده‌ها: در این مرحله کد گذاری اطلاعات بر اساس متغیرهای مختلف انجام میشود .در واقع کدگذاری داده ها به این علت انجام میشود که بتوان متغیرهای ترتیبی و اسمی را به صورت عددی داشته باشیم چون تمامی تحلیل های در نرم افزار باید به صورت عددی انجام پذیرد.
  3. وارد نمودن اطلاعات به نرم افزار: این مرحله برای آماده سازی اطلاعات برای تحلیل صورت میپذیرد. پس از اینکه اطلاعات به نرم افزار وارد گردید و ماهیت و عنوان متغیرها مشخص گردید آنها برای تحلیل آماده شده اند.
  4. تحلیل آماری: در این مرحله تحلیل آماری با توجه به اهداف فرضیات مطالعه انجام خواهد گرفت و با توجه به ماهیت متغیرها آزمونهای متناسب با آنها در نظر گرفته خواهد شد.
  5. تفسیر نتایج: پس از اینکه تحلیل آماری انجام گرفت باید خروجی مورد نظر به صورت جداول و نمودارها وارد نرم افزار Microsoft word شود. پس از وارد سازی اطلاعات به تفسیر نتایج میپردازیم .

تجزیه و تحلیل آماری پایان‌نامه

فصل چهار پایان نامه که فصل نتایج میباشد به تشریح نتایج به دست آمده از پایان نامه میپردازد. در فصل تحلیل آماری پایان نامه  نتایج به دست آمده توصیف و تفسیر میشود. در واقع این فصل بیانگر دستاوردهای مطالعه شما میباشد.دانشجو در این بخش با استفاده از آزمون های آماری و نرم افزارهای آماری به بررسی فرضیات مطالعه میپردازد. پس از آزمون فرضیات میتوان گفت که فرضیات مطالعه پذیرفته میشود و یا رد نمیشود

نرم‌افزارهای تجزیه و تحلیل آماری

برای اینکه بتوانیم اطلاعات جمع آوری شده را پالایش و کدبندی نماییم و بتوانیم آنها را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهیم به ابزار تجزیه و تحلیل نیازمندیم. این ابزار را نرم افزارهای آماری در اختیار ما قرار میدهند. نرم افزارهای آماری رایج عبارتند از SPSS, Lisrel, SAS, Stata, R, Prism, Expert Choice. معروف ترین، محبوبترین  و شناخته شده ترین نرم افزار تجزیه و تحلیل در ایران آمار آکادمی

امروزه نرم‌افزارهای آماری بسیاری در بازار وجود دارند و هر روز بر تعداد آن‌ها افزوده می‌شود. یکی از نرم‌افزارهای رایج برای تجزیه و تحلیل آماری در پایان‌نامه نرم‌افزار SPSS است که یک برنامه تجزیه‌کننده جامع و انعطاف-پذیر است و به دلیل سرعت بالا در آنالیز دیتاها و توانایی تجزیه و تحلیل‌های آماری گسترده و سازگاری با مجموعه آفیس از محبوبیت خاصی برخوردار است. برای استفاده از نرم‌افزار SPSS باید ابتدا داده‌های خام را وارد و آن‌ها را در یک فایل ذخیره کرد، سپس تحلیل مورد نیاز را انتخاب و برون‌داد را بررسی کرد. این نرم افزارها توانایی تهیه خلاصه های آماری، انواع جداول، انواع نمودارها و نیز انواع آزمونهای آماری را دارند. علاوه بر این این نرم افزارها ابزار مدیریت داده ها را نیز در اختیار شما قرار میدهند.

 

انواع متغیرها در آمار و تحقیقات

همانطور که از اسم متغیر بر می آید ماهیت آن تغییر است. به عنوان مثال معادله زیر را در نظر بگیرید

5x+2y=4

در معادله بالا ضرایب x و y که مقادیر 5 و 2 هستند ثابت هستند.اما خود x و y مقادیر مختلفی را میتوانند داشته باشند. به عنوان مثال اگر ما x را برابر با 2 قرار دهیم y برابر با 3- میشود و اگر x را برابر با 4 قرار دهیم y برابر با 8- میشود. پس همانطور که مشاهده مینمایید مقادیر x وy میتوانند تغییر کنند و بنابراین ما به آنها متغیر میگوییم. در آمار متغیرها دسته بندی های مختلفی دارند. رایج ترین این دسته بندی ها عبارتست از متغیر گسسته، متغییر مداخله گر، متغیر کنترل، متغیر وابسته، متغیر مستقل، متغیر اسمی، متغیر رتبه ای، متغیر کمی، متغیر کیفی، متغیر تصادفی و متغیر نسبتی.

چه آزمونی برای تحلیل انتخاب نماییم

انتخاب نوع آزمون برای تحلیل آماری بستگی به موارد زیادی همچون عنوان مطالعه، ماهیت متغیرهای مطالعه، اهداف و فرضیات مطالعه و نیز سطح بررسی متغیرها و میزان اثر آنها بر یکدیگر دارد. انتخاب نوع آزمون وابسته به تجربه تحلیلگر در تحلیل آماری و میزان اطلاع او از روش تحقیق نیز دارد. اینکه از کدام نرم افزار آماری برای تحلیل استفاده نماییم. در پالایش و کدبندی داده ها از کدام نرم افزار استفاده نماییم و نیز چه خروجی برای چه نوع آزمونی را تعیین نماییم تماما توسط یک متخصص با تجربه در زمینه آمار باید در نظر گرفت.تست های آماری با توجه به ماهیت متغیرهای مطالعه به رویکردهای پارامتریک، پارامتریک و بیزی دسته بندی میگردند. در رویکرد پارامتریک تستهای رایج عبارتند از آنالیز واریانس، رگرسیون، تی-تست، همبستگی پیرسون میباشند. علاوه بر این تستهای ناپارمتریک رایج عبارتند از آزمون من-ویتنی، ویلکاکسون، کروسکال والیس و علامت. در رویکرد بیزی تحلیل مبتنی بر استفاده از روشهای بیزی برای تحلیل میباشد.

تحلیل آماری بایستی چگونه آنالیز شود؟

تحلیل آماری با استفاده از نرم افزارهای آماری انجام میشود. پس از واردسازی اطلاعات به نرم افزار، کدبندی، تعیین عنوان  و اسم و ماهیت متغیرها شروع به انجام تحلیل و آزمون فرضیات مینماییم. نرم افزارهای آماری از طیف وسیعی برخوردار هستند. رایج ترین آنها عبارتند از SPSS, STATA, R, SAS, Prism, Medcalc, Excel . انتخاب نوع نرم افزار بستگی به نوع آزمون و خروجی که مد نظر است دارد.